Howl’s Moving Castle (Lâu Đài Bay Của Pháp Sư Howl) do Hayao Miyazaki “cầm trịch” vẫn luôn là một trong những bộ phim được yêu thích nhất của Studio Ghibli suốt hơn 2 thập kỷ qua, không chỉ bởi hoạt hình xuất sắc, bối cảnh fantasy huyền ảo, mà còn bởi câu chuyện lấy chủ đề về tình yêu. Ra mắt vào năm 2004, bộ phim đến nay vẫn tiếp tục thu hút khán giả mới lẫn cũ, đứng thứ 9 trong danh sách phim hoạt hình Nhật Bản có doanh thu cao nhất mọi thời đại, và tiếp tục nhận được lời khen có cánh đến từ giới phê bình. 21 năm sau, phim vẫn được nhắc đến, và xem đi xem lại nhiều lần.
Một phần sức sống bền bỉ của bộ phim đến từ cách hé lộ câu chuyện theo thời gian. Howl’s Moving Castle trở nên huyền diệu hơn sau mỗi lần xem lại. Những câu thoại và chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt mang một ý nghĩa mới khi toàn bộ câu chuyện được hé lộ. Trong khi thể loại anime lãng mạn tràn ngập bi kịch, sự độc hại, và mô típ rẻ tiền được tạo ra để gây ấn tượng, thì mối quan hệ của Sophie và Howl giữ chân người xem nhờ sự trưởng thành của nhân vật, ý định chân thành, và chiều sâu cảm xúc. Câu chuyện tình yêu của họ không phai nhạt khi phim kết thúc. Ngược lại, nó càng trở nên sâu sắc hơn – và đó chính là lý do vì sao nó vẫn được xem là anime lãng mạn hay nhất mọi thời đại.
Vòng lặp thời gian tiết lộ rằng Howl đã dành trọn đời mình để tìm kiếm Sophie
Howl’s Moving Castle được phóng tác từ tiểu thuyết giả tưởng cùng tên của Diana Wynne Jones (1986), giữ nguyên nhân vật chính và cốt truyện, nhưng định hình lại khía cạnh cảm xúc của câu chuyện. Thay đổi quan trọng nhất của Hayao Miyazaki là thêm vào vòng lặp thời gian, qua đó hé lộ bản tính không yên của Howl và lâu đài bay của anh từ trước đến nay luôn gắn liền với Sophie.
Sự thật này chỉ trở nên rõ ràng vào thời điểm cao trào của bộ phim, khi Howl và Calcifer đều cận kề cái chết, và lâu đài sụp đổ. Sophie du hành xuyên thời gian về quá khứ, chứng kiến Howl thời trẻ gắn kết trái tim mình với Calcifer. Điều này giúp cô tìm ra cách cứu cả hai người. Cô bảo Howl thời trẻ hãy tìm cô trong tương lai mà không ngờ hành động ấy là khởi đầu cho toàn bộ câu chuyện.
Khi lần đầu giải cứu Sophie khỏi bàn tay của hai tên lính, Howl đã nói, “Em đây rồi, người yêu dấu. Xin lỗi vì anh đến trễ. Anh đã tìm em khắp nơi.” Thoạt nghe, câu nói ấy giống như lời nói dối ngọt ngào, nhưng thực chất đó là lời thú nhận chân thành. Howl đã cất công tìm kiếm cô suốt từng ấy thời gian. Ngoài ra, nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy Howl đeo chiếc nhẫn chứa đựng hình bóng Calcifer, phát sáng khi chạm vào vai Sophie, báo hiệu đã tìm đúng người.
Khi họ hội ngộ, lời nguyền đã khiến Sophie già đi 60 tuổi. Chi tiết này không được tiết lộ, nhưng nhiều manh mối cho thấy Howl nhận ra Sophie dù cô đang mang lời nguyền. Một trong những khung hình hiếm hoi cho thấy Howl biết rõ tuổi thật của Sophie, và anh không bao giờ gọi cô là “Bà ngoại” như lời cô đã dặn, mà luôn trìu mến gọi cô là “Sophie.”
Ngay cả khi Sophie mang lời nguyền, Howl vẫn không ngần ngại giao lâu đài cho cô trông coi – điều anh chưa từng làm với bất kỳ ai khác. Calcifer vốn nổi tiếng khó hợp tác lại nghe theo Sophie, ban cho cô đặc quyền mà không ai khác có được trong suốt bộ phim. Howl thậm chí còn xây dựng lại lâu đài để cô có chỗ cho “gia đình” mới của mình, phù thủy xứ Waste và Heen, và còn thêm cánh cổng dẫn thẳng đến cửa hàng nón của cô.
Đúng như phong cách đặc trưng của Studio Ghibli, câu chuyện không được dẫn dắt bằng những đoạn hội thoại dài dòng, và không có khung hình nào bị lãng phí. Mọi lời nói và hành động của Howl đều ẩn chứa dụng ý, chỉ trở nên rõ ràng khi nhìn lại, biến anh chàng đào hoa, lăng nhăng như miêu tả ban đầu thành người khao khát tìm kiếm không ngừng nghỉ. Cuộc đời của anh chỉ xoay quanh việc tìm kiếm Sophie. Anh xây dựng lâu đài để tìm cô. Mối tình lãng mạn của họ mang một ý nghĩa hoàn toàn mới sau mỗi lần xem lại khi biết rằng Howl luôn đi tìm Sophie suốt từng ấy thời gian.
Sophie trở thành nữ cường nhân trong câu chuyện tình của mình
Howl’s Moving Castle ra mắt vào năm 2004, thời điểm nhân vật nữ chính mạnh mẽ còn khá hiếm hoi trong anime, ngoại trừ các tác phẩm của Studio Ghibli. Những nhân vật như San trong Princess Mononoke và Chihiro trong Spirited Away được định hình bởi lòng dũng cảm và sự tự chủ, nhưng tình yêu chưa bao giờ là mối quan tâm chính của họ. Sophie thì khác, vì câu chuyện của cô là một câu chuyện tình lãng mạn đích thực, và cô vẫn là nữ cường trong câu chuyện ấy.
Mở đầu phim, nhân vật nữ chính Sophie không có gì nổi bật. Cô không xinh đẹp xuất chúng, không sở hữu khả năng đặc biệt, không có quá khứ bi thương, cũng như sức mạnh tiềm ẩn chờ ngày được đánh thức. Lời nguyền biến cô thành bà lão trong gần như toàn bộ câu chuyện – một lựa chọn khá bất thường cho nữ chính trong câu chuyện tình lãng mạn. Thế nhưng chính sự mất đi nhan sắc đã giải thoát Sophie, cho phép cô khẳng định mong muốn tạo dựng chỗ đứng trong thế giới này.
Sophie trở thành nữ cường bằng chính sự lựa chọn và quyết tâm của mình. Cô rời khỏi cửa hàng nón và tự nguyện trông coi lâu đài của Howl. Cô cứu Howl bằng cách trả lại trái tim cho anh, giải thoát Calcifer mà không cần đến bất kỳ phép thuật nào. Cô thậm chí còn hóa giải lời nguyền của Turnip Head, qua đó chấm dứt chiến tranh. Tình yêu mang lại cho cô lòng dũng cảm, chứ không phải sức mạnh. Cuối cùng, điều duy nhất thay đổi chính là sự tự tin. Sophie cứu mọi người bằng cách sống thật với chính mình.
Howl’s Moving Castle không đi theo lối mòn của thể loại anime lãng mạn
Câu chuyện về Sophie và Howl mang đậm màu sắc sử thi, huyền ảo, nhưng sức mạnh tình yêu của họ lại đến từ sự trưởng thành và chín chắn về mặt cảm xúc – yếu tố hiếm thấy trong thể loại manga lãng mạn. Nó không tạo kịch tính thông qua mô típ quen thuộc trong anime lãng mạn như fan service, bi kịch không cần thiết, hay sự chiếm hữu độc hại. Howl’s Moving Castle là một minh chứng cho thấy không cần mô típ câu khách để làm phim tình cảm lãng mạn sống mãi với thời gian.
Sophie và Howl là một cặp đôi ăn ý, vì họ thúc đẩy nhau trưởng thành theo cách mà không ai có thể đạt được nếu làm một mình. Mở đầu câu chuyện, chúng ta thấy Sophie là một cô gái tự ti và cam chịu. Cô bằng lòng với cuộc sống lặng lẽ tại cửa hàng nón của người cha quá cố, tin rằng mình không xứng đáng được nhiều hơn thế. Trái lại, Howl rất kiêu ngạo và nuông chiều bản thân, ẩn mình sau lớp vỏ bọc phép thuật và điển trai để trốn tránh trách nhiệm. Ngay cả nỗi bất an về ngoại hình cũng được họ thể hiện theo những cách khác nhau, nhưng thông qua nhau, cả hai học được cách chấp nhận bản thân.
Đến cuối phim, Sophie và Howl chủ động chọn ở bên nhau như hai con người trưởng thành. Tình yêu mang đến cho Sophie dũng khí để đứng lên bảo vệ bản thân, và đấu tranh cho ước muốn của mình. Trong khi đó, tình yêu dành cho Sophie mang đến cho Howl lý do để ở lại và che chở. Sophie là điểm tựa vững chắc của Howl, còn Howl chắp cánh cho Sophie bay cao. Hai thập kỷ trôi qua, họ vẫn là cặp đôi lãng mạn nhất trong lịch sử anime bởi tình yêu hỗ tương, chân thành, trường tồn theo thời gian của họ.
Nguồn: cbr
Dịch: Toàn Vũ
