Nếu người Mỹ có truyện tranh và người Nhật có manga, thì khi nói về truyện tranh, chúng ta liền nghĩ ngay đến truyện tranh Pháp-Bỉ với những họa sĩ và biên kịch nổi tiếng như Hergé (Tintin), Franquin (Spirou and Fantasio), hay René Goscinny và Albert Uderzo (Asterix và Obelix).

Bạn có nhiều ý tưởng cho một kịch bản truyện tranh và luôn khao khát biến chúng thành hiện thực? Trong bài viết này, CMA sẽ trình bày các công cụ cần thiết để sáng tác truyện tranh, cùng các bước thực hiện từ khâu lên kịch bản đến tô màu.

Những công cụ không thể thiếu trong sáng tác truyện tranh

Quy trình sáng tác truyện tranh vẫn giữ nguyên bất kể bạn sử dụng bút chì truyền thống hay với sự hỗ trợ của máy tính. Vẽ, lọc nét, thậm chí tô màu và hoàn thiện – giờ đây tất cả đều có thể thực hiện bằng bảng vẽ và phần mềm thiết kế đồ họa phù hợp. Và phân khung truyện tranh chưa bao giờ dễ dàng đến thế. Tất cả những gì họa sĩ truyện tranh truyền thống cần làm ngay hôm nay là chịu khó tìm hiểu công cụ phù hợp để tránh cảm giác bỡ ngỡ khi lần đầu sử dụng bảng vẽ và phần mềm đồ họa. Tuy công nghệ số giúp tiết kiệm thời gian một khi nắm vững kỹ thuật, nhưng một số người vẫn không tìm thấy cảm giác quen thuộc như khi sử dụng bút chì hoặc bút dạ yêu thích. Vì vậy, không khó để bắt gặp họa sĩ truyện tranh – thậm chí cả họa sĩ kỹ thuật số chuyên nghiệp – sử dụng song song cả hai kỹ thuật. Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề này đã được khắc phục nhờ các thiết bị ngoại vi mới đang ngày càng chiếm lĩnh thị trường bảng vẽ điện tử.

Bảng vẽ điện tử – Người bạn đồng hành của họa sĩ minh họa

Khi muốn sáng tác truyện tranh với sự trợ giúp của bảng vẽ điện tử, bạn cần làm quen với công cụ mới mẻ này, vì chúng thường gây bỡ ngỡ lúc ban đầu. Thật vậy, sự phối hợp tay và mắt trên bảng vẽ không màn hình thường là khía cạnh “khó nhằn” nhất khi vẽ phác thảo theo định dạng kỹ thuật số. Vẽ phác thảo trong lúc nhìn màn hình, và không nhìn bàn tay trong lúc phân khung truyện tranh là khá khó, đòi hỏi quá trình luyện tập lâu dài. Điều này đôi khi làm nản lòng những ai mới tập tành vẽ minh họa trên máy tính. Tuy nhiên, đừng quên rằng vẽ trực tiếp bằng bảng vẽ sẽ giúp họa sĩ tiết kiệm thời gian. Và may mắn thay, công nghệ đã phát triển, bảng vẽ mới đã xuất hiện, cho phép tạo cầu nối gần như ngay lập tức giữa vẽ chì truyền thống và vẽ kỹ thuật số bằng phần mềm.

Bảng vẽ chắc chắn là cách tối ưu để vẽ truyện tranh một cách tự nhiên nhờ giao diện kết hợp giữa vẽ chì trên giấy và vẽ kỹ thuật số. Thật vậy, với bảng vẽ đồ họa trong tay, bạn chỉ cần đặt bút xuống vẽ trên bề mặt bảng vẽ, nơi nhạy lực nhấn và độ nghiêng của bút cảm ứng. Nhờ cảm biến từ được tích hợp trong bảng vẽ, nét vẽ được tái hiện chính xác trên màn hình. Không còn lo lăng về việc phối hợp tay và mắt. Bạn có thể vẽ trên giấy như thường lệ. Và bảng vẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian vẽ, lọc nét, chỉnh sửa, tô màu. Hơn nữa, với bảng vẽ, bạn thậm chí có thể vẽ mà không cần dùng phần mềm. Các bức vẽ được lưu trực tiếp vào bộ nhớ bảng vẽ. Sau này, bạn xuất chúng sang phần mềm đồ họa yêu thích nếu cần. Đây là lợi thế không thể phủ nhận đối với những ai thích làm việc mọi lúc mọi nơi.
Phần mềm vẽ truyện tranh

Sau khi đã có bảng vẽ trong tay, bạn cần cân nhắc lựa chọn phần mềm thiết kế đồ họa phù hợp để vẽ truyện tranh một cách dễ dàng. Phần mềm như Photoshop hay Adobe Illustrator tuy có thể nói là rất phù hợp, nhưng chúng bị hạn chế khả năng làm việc với định dạng truyện tranh đặc thù. Vì vậy, tốt hơn hết là nên chuyển sang phần mềm chuyên dụng như Clip Studio Paint hoặc Krita. Những phần mềm này cung cấp nhiều tùy chọn hữu ích như dàn trang và phân khung theo mẫu định sẵn, cọ vẽ truyện tranh, quản lý lớp, font chữ, phối cảnh,… Krita là phần mềm miễn phí. Clip Studio Paint có phiên bản dùng thử miễn phí, cùng phiên bản trả phí với mức giá hấp dẫn dành cho những ai cần phần mềm vẽ truyện tranh chính hiệu. Một khi đã sử dụng thành thạo phần mềm, bạn sẽ làm việc hiệu quả hơn so với vẽ trên giấy nhờ vào tùy chọn dàn trang, lớp, và phím tắt giúp đẩy nhanh tiến độ công việc – cảm giác vẽ không mất đi nếu bạn sử dụng bảng vẽ phù hợp.

Các bước trong quy trình sáng tác truyện tranh

Viết kịch bản

Sáng tác truyện tranh bắt đầu từ một câu chuyện hay. Không giống như manga Nhật Bản hay truyện tranh siêu anh hùng Mỹ, vốn thường xuất bản đều đặn với các chương truyện được đánh số, truyện tranh Pháp-Bỉ là một tác phẩm hoàn chỉnh. Nó có tóm tắt nội dung với phần mở đầu, phần giữa, và phần kết thúc rõ ràng. Mỗi cuốn truyện thường được đọc độc lập. Vai trò của người viết truyện là trình bày và hé lộ bí mật xoay quanh nhân vật truyện tranh mà mình đã tạo ra. Truyện tranh sẽ khó trở thành tác phẩm hoàn chỉnh nếu không có kịch bản tốt. Đây là lý do vì sao nhiều truyện tranh được sáng tác bởi bàn tay của hai người – tác giả và họa sĩ minh họa.

Xác định phong cách

Thế giới truyện tranh rất rộng lớn. Trước khi bắt tay vào vẽ truyện tranh, họa sĩ truyện tranh cần xác định đối tượng độc giả của mình là ai để biết mình sẽ vẽ theo phong cách nào. Thể loại được chọn quyết định cách vẽ, cũng như cách kể chuyện của cuốn truyện tranh mà họ sẽ dành hết tâm huyết cho nó. Những bộ truyện tranh hay nhất thường có phong cách mạnh mẽ. Phong cách vẽ có thể là hiện thực hay hoạt hình (cartoon), bất kể bạn vẽ truyện tranh người lớn, truyện tranh thiếu nhi, hay truyện tranh hài. Bố cục được chọn cũng ảnh hưởng đến đối tượng độc giả. Comic strip chỉ với vài khung hình phù hợp cho những câu chuyện ngắn, nhẹ nhàng, đăng tải trên mạng xã hội. Tiểu thuyết đồ họa là lựa chọn cho những câu chuyện sâu sắc, nghiêm túc hơn. Để duy trì tính nhất quán, họa sĩ cần suy xét cẩn thận những lựa chọn trên, vì trừ khi có chủ ý rõ ràng, mạnh mẽ, họa sĩ thường phải giữ nguyên phong cách, định dạng, và giọng điệu trong suốt quá trình sáng tác.Vẽ storyboard

Một khi đã có câu chuyện và phong cách riêng, bạn bắt đầu vẽ storyboard trên giấy. Đây được xem là bản phác thảo ban đầu cuốn truyện tranh mà bạn sẽ sáng tác. Nó là nơi bạn bắt đầu phác thảo sơ bộ nhân vật truyện tranh, và làm cho câu chuyện trở nên dễ đọc theo định dạng truyện tranh. Khung truyện tuy chưa được bố cục chính xác như trong phiên bản cuối cùng, song chúng giúp bạn hình dung kết quả sẽ đạt được. Cũng trong quá trình vẽ storyboard, bạn có thể thỏa sức tưởng tượng, và biến tấu cảnh mới không có trong kịch bản. Cuối cùng, bạn sẽ có câu chuyện hoàn chỉnh, cùng các bức phác thảo nhanh, cho bạn cái nhìn sơ lược về diện mạo cuốn truyện tranh.

Phân khung truyện tranh

Bạn đã có câu chuyện và nội dung của từng khung hình nhỏ trong storyboard. Giờ là lúc sắp xếp khung hình theo đúng thứ tự và hình dạng. Hướng đọc là yếu tố cần cân nhắc khi sắp xếp khung hình. Khung thoại, rồi kế đến là khung hình được sắp xếp từ trái sang phải, từ trên xuống dưới. Vì vậy, bạn phải thiết kế bố cục sao cho không có chỗ cho sự nhầm lẫn. Mẹo đơn giản là xê dịch đường phân cách giữa mỗi khung hình để tránh tạo ra hình vuông hoàn hảo, gây nhầm lẫn cho người đọc. Ngoài ra, cũng nên tránh bố cục lặp lại cho từng khung hình để người đọc không có cảm giác xem đi xem lại cùng một khung hình. Bố cục 4 hàng khung hình thường được xem là giới hạn tối đa để bảo đảm việc đọc được trôi chảy. Trong truyện tranh truyền thống, chúng ta cũng nên cố gắng tôn trọng cấu trúc hình học thẳng đứng. Khung truyện thường có dạng hình chữ nhật. Nếu sắp xếp theo chiều ngang, bạn có thể kéo dài khung tùy ý (để tránh làm mất mạch truyện). Nhưng muốn tạo khung lớn hơn theo chiều dọc, bạn cần cân nhắc lấy đường phân cách dưới làm điểm tham chiếu, và không dừng khung ở giữa hình ảnh kế cận. Điều này giúp tránh bố cục lộn xộn, thiếu thật tự. Bố cục với nhiều khung hình đa dạng tuy được sử dụng rộng rãi trong manga Nhật Bản, nhưng lại không phù hợp với truyện tranh châu Âu vốn có cấu trúc chặt chẽ hơn. Mục tiêu của việc này là tạo ra cuốn truyện đẹp mắt, dễ đọc, cũng như sắp xếp storyboard theo hướng đem lại nhịp điệu cho câu chuyện.Vẽ và lọc nét truyện tranh

Bạn đã vẽ xong storyboard. Giờ đến lúc vẽ và lọc nét truyện tranh. Đây là nơi bảng vẽ và phần mềm đồ họa chứng tỏ sự hữu ích của chúng. Nhờ tính năng quản lý lớp thông minh của chúng, bạn lấy từng lớp đại diện cho khung hình trong storyboard, đặt chúng ở chế độ trong suốt, rồi phác thảo lại bằng kỹ thuật vẽ nâng cao. Sau đó, thêm khung thoại và lời thoại vào từng lời thoại. Tiếp theo, lọc nét toàn bộ để có kết quả đen trắng, gần với thành phẩm cuối cùng. Bảng vẽ màn hình như Graphic World mang lại lợi thế thực sự cho những ai muốn thấy kết quả ngay trước mắt, mà không cần phối hợp tay và mắt như với bảng vẽ đồ họa. Bảng vẽ đồ họa đòi hỏi phải nhìn màn hình máy tính để theo dõi kết quả công việc.

Tô màu truyện tranh

Bạn quyết định giữ nguyên tác phẩm dưới dạng đen trắng, nhưng cũng có thể tô màu chúng. Tô màu thường khá phổ biến trong truyện tranh Pháp-Bỉ, và một lần nữa, phần mềm đồ họa hỗ trợ bạn rất nhiều trong việc này. Nhờ nó, bạn khoanh vùng chính xác những nơi cần tô màu, và không tô màu vượt ra ngoài phạm vi hình ảnh hoặc đường nét. Ngoài ra, bạn cũng có thể xác định màu sắc bằng mã số – hữu ích khi gửi đến máy in có dải màu hạn chế.

Việc cần làm bây giờ là phân phối truyện tranh

Cuối cùng thì truyện tranh của bạn cũng đã sẵn sàng ra mắt độc giả. Bạn muốn phân phối nó. Và điều đó chưa bao giờ dễ dàng đến thế. Nhờ có nhiều trang web đọc truyện tranh, bạn có thể chia sẻ bức vẽ bằng phần mềm đồ họa dưới dạng “bản scan” – định dạng rất phổ biến với độc giả. Còn muốn phân phối theo cách truyền thống, liên hệ với nhà xuất bản nổi tiếng như Delcourt và Glénat cũng là một chọn lựa khả thi, trừ khi bạn muốn bước chân vào thế giới của nghệ thuật thứ chín bằng cách tự mình thực hiện từ A đến Z.

Nguồn: iskn

Dịch: Toàn Vũ